Goud

Goud is een scheikundig element met symbool Au en atoomnummer 79. Het is een geel metalliek overgangsmetaal.

Goud wordt al lange tijd als waardevol metaal gezien. In Egyptische hierogliefen van de 26e eeuw v. Chr. wordt al melding gemaakt van goud als betaalmiddel. Tot ongeveer halverwege de 20e eeuw werd goud nog veelvuldig gebruik voor munten. Later werd het vervangen door papiergeld.

In de oudheid was goud niet alleen bekend als waardevol, maar ging er ook magie van uit en stond het symbool voor zuiverheid. Alchemisten zijn lange tijd op zoek geweest naar de steen der wijzen, om andere materialen te transformeren in goud. Zij zijn daar echter nooit in geslaagd en met huidige inzichten in de opbouw van atomen is dat goed te verklaren.

In de 19e eeuw zijn er vooral in de Verenigde Staten en Australië veel goudbronnen ontdekt, hetgeen de befaamde goldrushes tot gevolg had.

Het symbool van goud Au is de afkorting van het Latijnse aurum. De naam goud is een verbastering van de term jval uit het sanskriet.

Als zuiver metaal is goud vrijwel onbruikbaar voor industriële toepassingen omdat het erg zacht is. In plaats daarvan wordt het veelvuldig gebruikt in legeringen omdat het element over uitstekende elektrische eigenschappen beschikt en zeer corrosiebestendig is. Sinds de 20e eeuw is goud praktisch onmisbaar in de industrie. Enkele toepassingen zijn:

Toepassingen:
Kwalitatief hoogwaardige elektrische schakelaars, connectoren, etc.
In de ruimtevaart als coating voor kunstmanen omdat goud ultraviolette straling goed reflecteert.
Hoewel het veelal is vervangen door andere metalen wordt in sommige monetaire stelsels goud (nog) gebruikt voor muntgeld.
De mooie glans en de goede corrosiebestendigheid maken goud een gewild metaal voor juwelen. 80% van al het goud wordt hier voor gebruikt.
In de geschiedenis van de mens was goud vanwege zijn glans en schaarsheid altijd een symbool van weelde. Huishoudelijke voorwerpen werden dan ook soms van goud gemaakt of verguld. Hetzelfde gold voor kunstwerken.
In veel elektronische componenten wordt goud gebruikt.
De radioactieve isotoop 195Au wordt gebruikt bij kanker onderzoek.

Karaat en Ounce

Het hoogste karaatgehalte dat een goudeenheid bezitten kan is 24. 24-karaats goud is zuivergoud. Van 18-karaats goud spreekt men, wanneer een goudbestanddeel voor 18/24 gedeelte, dus 3/4 gedeelte uitzuiver goud, en voor de rest uit andere metalen bestaat. Van 14-karaats spreekt men wanneer 14/24 gedeelte van de goud legering uitzuiver goud bestaat. 8 -karaats goud (333) mag men in Nederland geen goud meer noemen.

Het woord karaat is van Arabische herkomst en werd oorspronkelijk gebruikt voor het zaad van de St.Jans broodboom, waarvan de pitten in de oude tijden als edelmetaal gewicht gebruikt werden.

Volledigheidshalve dient nog te worden opgemerkt, dat het woord karaat ook nog als maat eenheid bij edelstenen wordt gebruikt. Het geeft dan niet zo als bij goud een verhouding aan maar, doch het is dan een gewichtseenheid van ongeveer 200 milligram.

Een andere gewichtseenheid die bij het goud een rol speelt is het OUNCE en het gaat daarbij eveneens om een oude maat eenheid die nog steeds in Engeland en de Verenigde staten in zwang is.  Wanneer echter in verband met goud van ounce gesproken wordt, bedoelt men echter de steeds het zogenaamde troy-once . Deze is iets ‘zwaarder’ dan het normale bekend handels-ons die men vaak op levens middelenverpakking tegen komt. Het Hollandse ‘ons’ is een gewicht van 100 gram, terwijl het buitenlandse handels ons een gewicht van 28,35 gram aanduidt. Het troy-once slaat op een gewicht van 31,1035 gram. Het is natuurlijk belangrijk het onderscheid tussen deze verschillende onzen goed te begrijpen wanneer men deze moet gaan omrekenen tot metrieke gewichtseenheden.

                                            1 Once fijngoud (9999)